8-уми март — Рӯзи байналмилалии занон буда, яке аз муҳимтарин санаҳои тақвими ҷаҳонӣ ба ҳисоб меравад. Ин рӯз рамзи эҳтиром, муҳаббат, адолат ва баробарӣ мебошад. Дар ин сана мо ба модарон, хоҳарон, ҳамсарон ва духтарон арҷ мегузорем ва саҳми онҳоро дар рушду пешрафти ҷомеа қадр менамоем. 8-март танҳо ҷашни баҳорӣ нест, балки рӯзи андеша ва худшиносӣ аст. Ин рӯз моро водор месозад, ки ба мақоми зан дар ҷомеа бо эҳтироми бештар назар кунем ва барои ҳифзи ҳуқуқу манфиатҳои онҳо саҳмгузор бошем.
Таърихи пайдоиши 8-март
Таърихи Рӯзи байналмилалии занон ба аввали асри XX рост меояд. Соли 1908 дар шаҳри New York City ҳазорҳо занони коргар барои беҳтар намудани шароити меҳнат, кам кардани соатҳои корӣ ва гирифтани ҳуқуқи интихоботӣ ба тазоҳурот баромаданд. Ин ҳаракат заминаи муборизаи густурда барои баробарҳуқуқии занон гардид.
Соли 1910 дар шаҳри Copenhagen дар конфронси байналмилалии занон пешниҳод шуд, ки як рӯз ҳамчун Рӯзи байналмилалии занон муқаррар гардад. Соли 1975 Созмони United Nations 8-мартро расман ҳамчун Рӯзи байналмилалии занон эълон намуд. Аз ҳамон вақт ин сана дар сатҳи байналмилалӣ таҷлил мегардад.
Мақоми зан дар ҷомеа
Зан дар ҷомеа нақши калидӣ дорад. Ӯ тарбиятгари насли наврас, поягузори фарҳанг ва ахлоқи ҷомеа мебошад. Маҳз аз домани модар шахсиятҳои бузург ба камол мерасанд. Имрӯз занон дар соҳаҳои гуногун — маориф, тандурустӣ, иқтисод, илм, фарҳанг ва идоракунӣ фаъолият мекунанд. Онҳо дар баробари мардон барои рушди давлат саҳм мегузоранд. Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон низ занон мавқеи шоиста доранд. Бо дастгирии давлат имкониятҳои таҳсил ва фаъолияти касбӣ барои онҳо фароҳам оварда шудааст. Занони тоҷик бо меҳнатдӯстӣ, заковат ва ахлоқи ҳамидаашон намунаи ибрат мебошанд.
Зан — Модар, сарчашмаи зиндагӣ
Модар азизтарин шахс барои ҳар инсон аст. Ӯ бо меҳри беандоза фарзандро ба воя мерасонад, ба ӯ роҳи дурусти зиндагиро меомӯзонад ва ҳамеша дастгири ӯст. Меҳри модар мисли офтоб гарму равшан аст. Ҳеҷ ганҷе аз меҳри модар қиматтар нест. Аз ин рӯ, 8-март пеш аз ҳама ҷашни модарон маҳсуб мешавад. Дар ин рӯз фарзандон бо суханони нек, гул ва туҳфаҳои рамзӣ модарони худро шод мегардонанд. Аммо эҳтироми модар бояд танҳо бо як рӯз маҳдуд нашавад. Қадршиносӣ ва ғамхорӣ нисбат ба модар вазифаи ҳаррӯзаи ҳар инсон аст.
Баробарҳуқуқӣ ва имкониятҳои занон
Яке аз ҳадафҳои асосии Рӯзи байналмилалии занон таъмини баробарҳуқуқӣ мебошад. Дар гузашта занон аз бисёр ҳуқуқҳои иҷтимоӣ ва сиёсӣ маҳрум буданд. Бо гузашти солҳо ва муборизаҳои зиёд онҳо ба ҳуқуқи таҳсил, кор ва иштирок дар ҳаёти сиёсӣ ноил гардиданд.
Имрӯз занон метавонанд дар ҳама соҳаҳо фаъолият намоянд ва ҳатто вазифаҳои роҳбариро иҷро кунанд. Маориф нақши муҳим дорад, зеро зане, ки соҳиби дониш аст, метавонад оилаи солим ва ҷомеаи пешрафтаро тарбия намояд. Баробарҳуқуқӣ маънои ҳамкории зану мардро дорад. Танҳо бо ҳамдигарфаҳмӣ ва эҳтиром ҷомеа метавонад рушд кунад.
Нақши зан дар оила
Оила пояи асосии ҷомеа мебошад ва зан дар устувории он нақши ҳалкунанда дорад. Бо сабру таҳаммул, меҳрубонӣ ва ҳикматаш зан фазои гарму оромро дар хона фароҳам меорад. Тарбияи дурусти фарзанд, нигоҳ доштани арзишҳои миллӣ ва ахлоқӣ аз зан вобастагии зиёд дорад. Агар зан босавод ва фарҳангпарвар бошад, ҷомеа низ солиму пешрафта хоҳад шуд.
Зан дар фарҳанг ва таърих
Дар таърихи тоҷикон занони барҷаста зиёд буданд, ки бо шуҷоат ва хирадашон ном баровардаанд. Онҳо дар рушди илму фарҳанг, тарбияи фарзандон ва ҳифзи арзишҳои миллӣ саҳми арзанда гузоштаанд. Зани тоҷик ҳамеша рамзи иффат, садоқат ва матонат будааст. Ӯ дар шароити гуногуни таърихӣ бо иродаи қавӣ ва меҳнати ҳалол оиларо нигоҳ доштааст.
Аҳамияти 8-март дар замони муосир
Имрӯз 8-март танҳо рӯзи гулдаста ва табрикнома нест. Ин рӯз бояд моро водор созад, ки дар бораи мушкилоти занон андеша намоем ва барои ҳалли онҳо кӯшиш кунем. Эҳтироми зан — эҳтироми модар ва оила аст. Ҷомеае, ки занонро қадр мекунад, ҷомеаи обод ва пешрафта мебошад. Пешрафти миллат аз сатҳи маърифати занон вобаста аст.
Хулоса
8-уми март рамзи муҳаббат, эҳтиром ва адолат мебошад. Зан пояи асосии оила ва ҷомеа аст. Бе иштироки фаъолонаи занон пешрафти давлат ғайриимкон аст. Қадри занро бояд ҳамеша донист, на танҳо дар як рӯз. Бигзор зиндагии ҳар як модару хоҳар пур аз хушбахтӣ, саломатӣ ва комёбӣ бошад.
Муқумов А,
Сармутахассиси шуъбаи Хадамоти муҳоҷират дар шаҳри Панҷакент
