Ҳаёти солиму бехатар барои ҳар як инсон муҳимтарин арзиши зиндагист. Барои ҳифзи ин арзиши олии шаҳрвандон Ҳукумати мамлакат низ чораҳои зарурӣ меандешад. Мубориза бар зидди паҳншавии вируси норасоии масунияти одам, ҳифзи ҳуқуқҳои одамони ба ин вирус сироятёфта ва ба табобати ройгон фаро гирифтани онҳо дар меҳвари табдирҳо ҷиҳати сиҳатии ҷомеа ба ҳисоб меравад. Бояд гуфт, ки вируси норасоии масунияти одамро ба оилаи вирусони иртиҷоӣ, ҷинси лентивирусҳо дохил мекунанд. Номи лентивирусҳо аз мазмуни калимаи лотинии Ленте-сустӣ асос ёфтааст, ки чунин номгузорӣ яке аз хусусияҳтои ин гурӯҳи вирусҳоро инъикос мекунад, аз ҷумла-суръати суст ва нобаробарии инкишофёбии раванди сироятшавӣ дар макроорганизм мебошад. Барои лентивирусҳо давраи дурударози ниҳонӣ хос буда, аз ҳама вируси омӯхташуда дар ҷаҳон мебошад.
Барои мубориза бар зидди вируси норасоии масунияти одам аз ҷониби ҷомеаи байналмилалӣ табирҳои мушаххас андешида мешавад. Барномаи муштараки Созмони Миллали Мутаҳид оид ба мубориза алайҳи вируси норасоии масунияти одам яке аз муҳимтарин барномаҳои муқовимат бо ин беморӣ мебошад. Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун узви ҷомеаи ҷаҳонӣ барои пешгирӣ, бартарафсозӣ ва муқовимат намудан бар зидди бемории вируси норасоии масунияти одам як қатор Барнома, Қарору Қонун ва асноди муҳимро ба тасвиб расондааст, ки барои сади роҳи чунин зуҳуроти номатлуби даврро гирифтан айни мудаост. Дар Кодекси тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон боби 24-и он оид ба муқовимат бо вируси норасоии масунияти одам ва бемории пайдошудаи норасоии масуният бахшида шудааст, ки асосҳои ҳуқуқии амалӣ намудани маҷмӯи чорабиниҳои муқовимат ба паҳншавии вируси норасоии масунияти одам ва бемории пайдошудаи норасоии масуниятро танзим намуда, риояи ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ, сиёсӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ, фарҳангӣ ва озодиҳои асосии инсонро дар бар гирифта, барои пешгирии паҳншавии сироятпазирии вируси норасоии масунияти одам, кам кардани таъсири мубталошавӣ ба ин беморӣ, расонидани ёрии тахассусии тиббӣ ба шахсони мубталои вируси норасоии масунияти одам ва бемории пайдошудаи норасоии масуният ва сабук гардонидани оқибатҳои он барои ҳар кас ва тамоми ҷомеа нигаронда шудааст.
Ҳаминро бояд гуфт, ки вируси норасоии масунияти одам ба системаи масуният осеб расонида, ҳуҷайраҳои масуниятро хароб мекунад ва боиси сустшавии системаи назорату ҳифзи организм аз сироятҳо мегардад. Вирус ба организм роҳ ёфта, ба афзоиши фаъол шурӯъ мекунад ва ҳуҷайраҳо ба фоидаи вирус кор мекунанд. Бинобар ин, дар шахсони сироятшуда тадриҷан норасоии масуният инкишоф меёбад. Ин ҳолат ба ҳассосияти барзиёд нисбат ба системаи васеи сироятҳо ва бемориҳо оварда мерасонад, ки дар натиҷа ба он танҳо шахсони дорои масунияти солим рақобатпазиранд.
Бояд қайд кард, ки Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 1-уми апрели соли 2008 таҳти №171 “Дар бораи тасдиқи тартиби азназаргузаронии тиббӣ” бо мақсади ошкор сохтани сирояти вируси норасоии масунияти одам, баҳисобгирӣ, муоинаи тиббии сироятшавӣ ба вируси норасоии масунияти одам ба тасвиб расидаст, ки муносибатҳои муҳими ин соҳаро ба танзим медарорад. Дар асоси тадбирҳои доимии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, Муассисаи давлатии “Маркази ҷумҳуриявии пешгирӣ ва мубориза бар зидди бемории вируси норасоии масунияти одам” фаъолияти худро ба роҳ монда, дар минтақаҳои кишвар бахшҳои он фаъоланду барои пешгирии вируси норасоии масунияти одам дар байни ҷомеа талош меварзанд.
Муллоҷонзода Омина,
Мутахассиси пешбари бахши Хадамоти муҳоҷират дар ноҳияи Айнӣ
