Ваҳдати миллӣ яке аз арзишҳои муқаддас ва дастовардҳои бузурги таърихи навини Тоҷикистон мебошад. Мардуми тоҷик дар тӯли таърихи чандинҳазорсолаи худ борҳо ба мушкилоту озмоишҳои вазнин рӯ ба рӯ гардидаанд, вале ҳамеша бо ақлу заковат, сабру таҳаммул ва ҳисси баланди ватандӯстӣ тавонистаанд давлату миллатро ҳифз намоянд. Дар замони муосир низ халқи тоҷик роҳи душвореро тай намуда, ба неъмати бузурги сулҳу ваҳдат расид. Имрӯз ваҳдати миллӣ ҳамчун рамзи ягонагӣ, ҳамдигарфаҳмӣ, дӯстӣ ва ҳамбастагии мардум шинохта мешавад.
Ҳар як миллат барои пешрафт ва рушди устувори худ ба сулҳу оромӣ ниёз дорад. Бе ваҳдат ва ҳамдигарфаҳмӣ ҳеҷ давлат наметавонад ба муваффақиятҳои назаррас ноил гардад. Аз ҳамин лиҳоз, ваҳдати миллӣ барои мардуми Тоҷикистон на танҳо як воқеаи таърихӣ, балки сарчашмаи ҳаёти осоишта ва омили асосии рушду тараққиёти кишвар мебошад. Пас аз ба даст овардани истиқлоли давлатӣ соли 1991 Тоҷикистон ба мушкилоти зиёди сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоӣ рӯ ба рӯ гардид. Набудани таҷрибаи кофии идоракунии давлатӣ, мушкилоти иқтисодӣ ва ихтилофҳои сиёсӣ боис гардиданд, ки дар кишвар ҷанги шаҳрвандӣ оғоз ёбад. Ин ҷанг ба ҳаёти мардум зарари калон расонида, ҳазорон нафар қурбон шуданд. Даҳҳо ҳазор шаҳрвандон хонаю дари худро тарк намуда, муҳоҷир гардиданд. Иқтисодиёти кишвар осеби ҷиддӣ дид ва бисёр муассисаҳо аз фаъолият бозмонданд.
Дар чунин шароити вазнин мардум ба сулҳу оромӣ ниёз доштанд. Фарзандони ватандӯст ва сиёсатмадорони хирадманд барои хотима бахшидан ба низоъ ва барқарор намудани сулҳ талошҳои зиёд анҷом доданд. Бо кӯшишҳои пайваста ва музокироти тӯлонӣ байни ҷонибҳои мухолиф, ниҳоят рӯзи 27 июни соли 1997 Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон ба имзо расид. Ин санади муҳими таърихӣ ба ҷанги шаҳрвандӣ хотима бахшида, барои оғози марҳилаи нави рушду созандагии кишвар замина гузошт.
Аз ҳамон рӯз сар карда, Тоҷикистон ба роҳи сулҳу субот қадам гузошт ва мардуми кишвар бо рӯҳияи нав барои ободии Ватан камар бастанд. Имрӯз ҳар як шаҳрванди Тоҷикистон хуб дарк мекунад, ки сулҳу ваҳдат ба осонӣ ба даст наомадааст ва барои нигоҳ доштани он масъулияти бузург дорад. Ваҳдати миллӣ маънои ягонагии миллат, ҳамдигарфаҳмӣ, эҳтиром ба ақидаҳои гуногун ва ҳамкорӣ баҳри манфиатҳои умумиро дорад. Вақте ки мардум муттаҳиданд, онҳо метавонанд мушкилоти ҷомеаро якҷоя ҳал намуда, барои рушди давлат саҳми арзанда гузоранд.
Аҳамияти ваҳдати миллӣ дар он аст, ки он барои таъмини амният ва суботи ҷомеа шароити мусоид фароҳам меорад. Дар фазои орому осуда шаҳрвандон метавонанд озодона таҳсил кунанд, меҳнат намоянд, соҳибкорӣ пеш баранд ва зиндагии шоиста дошта бошанд. Маҳз сулҳу ваҳдат имконият дод, ки Тоҷикистон дар солҳои истиқлолият ба пешрафтҳои назаррас ноил гардад. Имрӯз дар тамоми минтақаҳои кишвар корҳои бузурги созандагӣ идома доранд. Роҳҳои муосир, нақбҳо, пулҳо, муассисаҳои таълимӣ, марказҳои тандурустӣ ва дигар иншооти муҳим сохта шудаанд. Ҳамаи ин дастовардҳо самараи сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ мебошанд. Рушди иқтисодӣ бевосита ба суботи сиёсӣ ва ваҳдати миллӣ вобаста аст. Пас аз барқарор шудани сулҳ иқтисодиёти Тоҷикистон тадриҷан рушд ёфт. Корхонаҳои нав таъсис ёфтанд, истеҳсолот зиёд гардид ва имкониятҳои нави корӣ ба вуҷуд омаданд.
Ҷалби сармоягузорӣ, рушди соҳибкорӣ ва татбиқи лоиҳаҳои бузурги давлатӣ маҳз дар фазои сулҳу оромӣ имконпазир гардид. Имрӯз Тоҷикистон дар соҳаҳои энергетика, саноат, кишоварзӣ, нақлиёт ва сайёҳӣ ба пешрафтҳои назаррас ноил шуда истодааст. Ин ҳама натиҷаи ҳамбастагӣ ва талошҳои муштараки мардум мебошад. Яке аз самтҳои муҳими сиёсати давлатӣ рушди соҳаи маориф мебошад. Дар даврони соҳибистиқлолӣ садҳо мактабҳои нав сохта шуда, муассисаҳои таҳсилоти олӣ ва марказҳои илмӣ фаъолияти худро густариш доданд. Ҳазорон ҷавонон имконият пайдо карданд, ки дар дохил ва хориҷи кишвар таҳсил намоянд.
Маориф омили муҳими таҳкими ваҳдати миллӣ мебошад. Шахси босавод арзишҳои миллӣ ва умумибашариро беҳтар дарк мекунад ва барои рушди ҷомеа саҳм мегузорад. Аз ин рӯ, баланд бардоштани сатҳи дониш ва маърифати ҷавонон яке аз роҳҳои асосии ҳифзи ваҳдати миллӣ ба ҳисоб меравад. Ҷавонон неруи пешбарандаи ҷомеа ва ояндаи миллат мебошанд. Аз ин рӯ, масъулияти онҳо дар ҳифзи дастовардҳои сулҳу ваҳдат хеле бузург аст. Насли ҷавон бояд таърихи миллатро омӯзад, арзишҳои миллиро эҳтиром намояд ва барои рушди кишвар саҳм гузорад. Ҷавонон бояд дар рӯҳияи ватандӯстӣ, худшиносии миллӣ ва эҳтиром ба қонун тарбия ёбанд. Онҳо бояд дарк кунанд, ки сулҳу субот ва ваҳдат муҳимтарин неъмати зиндагӣ мебошад. Бо дониш, малака ва меҳнати софдилона ҷавонон метавонанд Тоҷикистонро ба яке аз давлатҳои пешрафтаи ҷаҳон табдил диҳанд.
Тоҷикистон давлати бисёрмиллат аст. Дар он намояндагони миллатҳо ва қавмҳои гуногун зиндагӣ мекунанд. Яке аз омилҳои асосии суботи ҷомеа эҳтиром ба фарҳанг, забон ва анъанаҳои ҳамаи шаҳрвандон мебошад. Ваҳдати миллӣ барои таҳкими дӯстӣ ва ҳамдигарфаҳмӣ байни ҳамаи сокинони кишвар мусоидат мекунад. Дар ҷомеаи мутамаддин ҳар як инсон бояд ҳуқуқу озодиҳои дигаронро эҳтиром намояд ва барои таҳкими сулҳу субот саҳм гузорад. Маҳз чунин муносибат боиси рушди ҷомеа ва таҳкими давлат мегардад.
Ҳифзи ваҳдати миллӣ танҳо вазифаи давлат нест, балки масъулияти ҳар як шаҳрванд мебошад. Ҳар шахс бояд бо рафтору гуфтор ва фаъолияти худ барои таҳкими дӯстӣ, эҳтиром ва ҳамдигарфаҳмӣ саҳм гузорад. Пешгирии низоъ, эҳтиром ба қонун, дӯст доштани Ватан ва хизмат ба ҷомеа аз ҷумлаи вазифаҳои муҳими ҳар як инсон ба ҳисоб мераванд. Мо бояд ҳамеша дар хотир дошта бошем, ки сулҳу ваҳдат неъмати бебаҳо мебошад. Агар мардум муттаҳид бошанд, ҳеҷ мушкилот наметавонад пешрафти кишварро боздорад. Аз ҳамин сабаб, ҳифзи ваҳдати миллӣ бояд ба яке аз ҳадафҳои асосии ҳар як шаҳрванди Тоҷикистон табдил ёбад.
Ваҳдати миллӣ дастоварди бузургтарини мардуми Тоҷикистон дар даврони истиқлолият мебошад. Он барои барқарор намудани сулҳу субот, рушди иқтисодӣ, пешрафти илму фарҳанг ва таҳкими давлатдорӣ заминаи мустаҳкам фароҳам овард. Имрӯз Тоҷикистон ба шарофати ваҳдат ва ҳамбастагии мардум дар роҳи пешрафт қарор дорад ва барои расидан ба ҳадафҳои бузурги миллӣ талош мекунад. Ҳар як шаҳрванди кишвар вазифадор аст, ки ин неъмати гаронбаҳоро ҳифз намуда, барои таҳкими он саҳми худро гузорад. Танҳо дар сурати нигоҳ доштани сулҳу ваҳдат мо метавонем Тоҷикистони азизро боз ҳам ободу пешрафта гардонем ва барои наслҳои оянда мероси арзишманд боқӣ гузорем.
Ваҳдати миллӣ — кафили бақои давлат, нишонаи сарбаландии миллат ва асоси зиндагии осоиштаи ҳар як шаҳрванди Тоҷикистон мебошад.
Ашурмаҳмад Муқумов,
Сармутахассиси шуъбаи Хадамоти муҳоҷират дар шаҳри Панҷакент
