Ваҳдати миллӣ омили муттаҳидкунандаи миллати тоҷик буда, Тоҷикистонро ба фатҳи қуллаҳои нави тараққиёту пешравии ҳамаҷониба мерасонад. Моҳияти ҳастии дилхоҳ миллатро ваҳдату якдигарфаҳмӣ ва муттаҳидии сар то сарӣ ташкил дода миллатҳо, фарҳангҳо ва тамаддунҳоро ба пирӯзӣ мерасонад. Ваҳдат ин ҳамоҳангӣ, ҳамкорӣ ва пешрафти миллатҳо буда, мақсади асосиаш ҳимояи тамадунни инсонист. Аз нигоҳи фаҳмиши ваҳдат ин вазъияту ҳолатҳои мавҷудияти ҷомеа, гурӯҳҳо, миллатҳо ва давлатҳо буда, дар раванди ваҳдатофарӣ субъектҳои гуногуни муносибатҳои ҷамъиятию сиёсӣ дар асоси ҳаллу фасли таззодҳои иҷтимоӣ, сиёсӣ, иқтисодӣ ва фарҳангӣ ба ҳам омада, барои таъмини мавҷудияти худ созишу ҳамкорӣ менамоянд
Пас аз солҳои вазнини ҷанги шаҳрвандӣ (1992–1997), миллати тоҷик ба ваҳдат ҳамчун роҳи наҷот ва рушди ояндаи худ нигарист. Созишномаи сулҳ ва ризоияти миллӣ, ки 27 июни соли 1997 ба имзо расид, на танҳо ба низоъ поён бахшид, балки як марҳилаи нави ҳамдигарфаҳмӣ, барқарорсозӣ ва рушдро оғоз кард.
Сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ дар ҳар як кишваре, ки давраҳои душвори таърихиро аз сар гузаронидааст, ҳамчун неъмати бебаҳо арзёбӣ мешавад. Барои миллати тоҷик, ки дар охири асри XX ба як муноқишаи мусаллаҳонаи дохилӣ гирифтор шуд, ваҳдати миллӣ на танҳо як орзую мақсад, балки роҳи наҷот, ҳастии давлат ва ояндаи ободи миллат гардид. Ваҳдати миллӣ барои тоҷикон рамзи сулҳ, субот ва ягонагии миллӣ гаштааст. Он дар шеър, фарҳанг, маънавиёт ва зиндагии ҳаррӯзаи мардум ҷои махсус дорад.
Ваҳдати миллӣ маънои ҳамдигарфаҳмӣ, ҳамгироӣ ва ҳамзистии сулҳомезӣ ҳамаи табақаҳои ҷомеаро дорад. Ин ваҳдат аз болои фарқиятҳои сиёсӣ, мазҳабӣ, маҳаллӣ ва иҷтимоӣ баромада, мардумро ба як ормон, ба як ҳадаф ва ба як ваҳдату якдилии миллӣ муттаҳид мекунад.
Роҳи расидан ба ваҳдати миллӣ
Пас аз музокироти тӯлонӣ ва миёнҷигарии созмонҳои байналмилалӣ, бо роҳбарии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, 27 июни соли 1997 дар шаҳри Москва Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ ба имзо расид. Ин рӯйдод оғози марҳилаи нави ҳаёти Тоҷикистон гардид — марҳилаи сулҳсозӣ, барқарорсозӣ ва рушд. Имзои ин созишнома нишон дод, ки миллати тоҷик қудрати бахшиш ва дӯстиро дорост, метавонад ихтилофро канор гузорад ва бо дили кушода сӯи оянда ҳаракат кунад.
Ваҳдат ҳамчун заминаи рушди миллӣ
Пас аз имзои созишномаи сулҳ, Тоҷикистон роҳи рушдро пеш гирифт. Зина ба зина, ободонии кишвар оғоз ёфт: мактабҳо, бемористонҳо, роҳҳо ва инфрасохтори ҳаётӣ барқарор шуданд. Низоми давлатӣ мустаҳкам гашт, иқтисод рушд кард ва обрӯи байналмилалии Тоҷикистон боло рафт. Имрӯз, ваҳдати миллӣ асоси тамоми дастовардҳои кишварамон ба ҳисоб меравад. Ҳар як пешрафт, ҳар як қадам дар роҳи ободонӣ — самараи сулҳу якдилист.
Ваҳдати миллӣ дар шуури миллӣ ва фарҳанг
Ваҳдати миллӣ ба як шохаи муҳими худшиносии миллӣ табдил ёфтааст. Шоирон, нависандагон ва аҳли фарҳанг ваҳдатро ситоиш мекунанд. Рӯзи Ваҳдати миллӣ — 27 июн — ба як иди расмии давлатӣ табдил ёфта, ҳамасола бо шукуҳу шаҳомат таҷлил мегардад. Ин санад на танҳо хотираи имзои сулҳ аст, балки рамзи дӯстӣ, ҳамдигарбахшӣ ва хиради миллӣ мебошад.
Ваҳдати миллӣ на танҳо як санади таърихист, балки рӯҳи зиндаи миллат аст. Он ормони деринаи мардуми тоҷик буд ва имрӯз низ меҳвари тамоми пешрафту шукуфоии кишвар боқӣ мемонад. Дар замоне, ки ҷаҳон бо низоъҳо ва ҷудоиҳо рӯбарӯ аст, таҷрибаи сулҳҷӯёна ва ваҳдатофарини миллати тоҷик намунаест арзишманд барои тамоми инсоният.
Раҷабов Зоҳир,
Мудири бахши Хадамоти муҳоҷират дар шаҳри Истаравшан

