Ифротгароӣ яке аз хатарҳои ҷиддитарин ба амнияту суботи Тоҷикистон, бахусус миёни ҷавонон аст. Дар шароити афзояндаи ҷаҳонишавӣ ва ошкорбаёнии иттилоотӣ ҷавонон ба ақидаҳои радикалӣ ва гурӯҳҳои ифротӣ осебпазир мегарданд. Аз ин рӯ, як самти муҳими сиёсати давлатӣ таҳияи усулҳои самараноки пешгирии ин зуҳурот мебошад. Бинобар ин Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пайваста дар тамоми Паём ва баромадҳояш оиди хатарҳои ҳизбу ҳаракатҳои ифротгаро ва террористӣ фикру ақидаҳои худро баён намуда, ба зиракии сиёсӣ даъват мекунанд.

Инак, мо дар асоси дониш ва таҷрибаҳои мавҷуда якчанд роҳу воситаҳои асосии пешгирии шомилшавии ҷавонон ба ҳизбу ҳаракатҳои ифротиро тартиб додем ва ба диққати васеи хонандагон пешниҳод хоҳем кард.

Ба назари мо, дар пешгирии шомилшавии ҷавонон ба ҳизбу ҳаракатҳои ифротӣ пеш аз ҳама маориф ва маърифат саҳми назаррас дорад. Пӯшида нест, ки дар тарбияи ҷавонон аввалин ва шояд муҳимтарин амал ин кори тарбиявӣ мебошад. Ҷорӣ кардани курсҳо оид ба тафаккури интиқодӣ, таҳаммулпазирӣ ва ҳалли мусолиматомези низоъҳо метавонад ба ҷавонон кӯмак кунад, ки воқеиятҳои мураккаби иҷтимоӣ ва сиёсиро дарк кунанд. Инчунин, ба таълими асосҳои ҳуқуқ ва озодиҳои шаҳрвандӣ таваҷҷӯҳи бештар зоҳир намудан лозим аст, то ҷавонон аз ҳуқуқу ӯҳдадориҳои худ огоҳ бошанд. Ҷавонон ҳангоми бо пешниҳодҳои гуногун рӯбарӯ шудан пеш аз ҳама бо тафаккури интиқодӣ нигоҳ кунанд ва дар қабули қарорҳо хеле эҳтиёткор шуда, зиракии сиёсиро аз даст надиҳанд.

Бояд таъкид кард, ки дастгирии ташаббусҳои фарҳангӣ ва варзишӣ низ аҳамияти калон дорад. Муҳайё намудани шароит барои иштироки фаъолонаи ҷавонон дар чорабиниҳои фарҳангӣ ва варзишӣ низ дар пешгирии ифротгароӣ нақши асосиро мебозад. Маҳфилҳои ҷавонон, маҳфилҳои варзишӣ ва лоиҳаҳои фарҳангӣ метавонанд ҳамчун як минбар барои ташаккули шахсияти мусбат ва ҷомеашиносӣ хизмат кунанд. Чунин чорабиниҳо ба ваҳдати ҷавонон, ташаккули манфиату арзишҳои муштарак мусоидат намуда, инчунин барои пешгирӣ аз ҷудошавӣ ва эҳсоси бегонагӣ мусоидат мекунанд.

Инчунин, барои огоҳ кардани ҷавонон корҳои фаҳмондадиҳоӣ ва иттилоотӣ низ аҳамияти хоса дорад. Истифодаи фаъолонаи воситаҳои ахбори омма ва шабакаҳои иҷтимоӣ барои паҳн кардани маълумот дар бораи оқибатҳои манфии ифротгароӣ низ аҳамияти бузург дорад. Эҷоди мундариҷае, ки намунаҳои мусбати ҳаёт ва муваффақияти ҷавононро нишон медиҳад, метавонад ба ташаккули арзишҳои алтернативӣ мусоидат кунад. Дар бораи ҷавонони муваффақ бештар иттилоот омода ва паҳн кардан аз манфиат дур нест.

Бояд таъкид кард, ки оила ва ҷомеа низ дар ташаккули ҷаҳонбинии ҷавонон нақши муҳим мебозанд. Барномаҳое, ки ба пешбурди арзишҳои оилавӣ ва беҳбуди муошират дар дохили оила нигаронида шудаанд, метавонанд хатари радикализатсияро коҳиш диҳанд. Ташкили ташаббусҳои маҳаллӣ ва дастгирии лоиҳаҳои иҷтимоӣ, ки ба баланд бардоштани сифати зиндагӣ дар ҷамоатҳо нигаронида шудаанд, инчунин ба таҳкими робитаҳои иҷтимоӣ ва пешгирии шомилшавии ҷавонон ба ҳизбу ҳаракатҳои ифротӣ мусоидат мекунад.

Барои татбиқи бомуваффақияти чунин усулҳо ҷалби худи ҷавонон ба раванди қабули қарорҳо ниҳоят муҳим аст. Ҷалби ҷавонон ба муҳокимаҳои ҳукуматҳои маҳаллӣ ва миллӣ барои ба инобат гирифта шудани андешаҳо ва ниёзҳои онҳо кӯмак хоҳад кард. Ин ҳамчунин таваҷҷӯҳи онҳоро ба шаҳрвандии фаъол ва мубориза бо ифротгароӣ афзоиш медиҳад.

Дар хулоса бояд таъкид кард, ки пешгирӣ аз ифротгароӣ дар миёни ҷавонони Тоҷикистон бархӯрди ҳамаҷонибаеро тақозо мекунад, ки таҳсилот, ташаббусҳои фарҳангӣ, кори иттилоотӣ ва дастгирии ҷомеаро дар бар мегирад. Танҳо бо талошҳои муштараки давлат, ҷомеаи шаҳрвандӣ ва худи ҷавонон барои ташаккули насли солим ва масъулиятшинос фароҳам меорад.

Гулмаҳмадзода Шамшод,

Сармутахассиси Раёсати Хадамоти муҳоҷират дар шаҳри Душанбе