Ваҳдати миллӣ як мафҳуми муҳими иҷтимоию сиёсӣ аст, ки муттаҳидии табақаҳои гуногуни иҷтимоиро дар дохили як миллат ифода мекунад. Он давлатеро дар назар дорад, ки дар он одамон — новобаста аз мансубияти этникӣ, нажодӣ, забон, дин ё макони зист — дар сулҳ, ҳамдигарфаҳмӣ ва эҳтиром якҷоя зиндагӣ мекунанд ва дар рушди ҷомеа иштирок мекунанд.
Дар Тоҷикистони муосир, мафҳуми ваҳдати миллӣ аҳамияти хоса дорад, зеро он пас аз ҷанги шаҳрвандӣ асоси барқарорсозии сулҳ, субот ва пешрафт гардидааст. Ваҳдати миллӣ на танҳо як истилоҳи сиёсӣ, балки арзиши бунёдӣ аст, ки дар шуури шаҳрвандон нақши калидӣ мебозад ва заминаро барои таҳкими давлатдорӣ, ҳамоҳангии забонӣ ва рушди фарҳангӣ фароҳам меорад.
Ин мафҳум бо принсипҳо ба монанди баробарӣ, таҳаммулпазирӣ, эҳтиром ба гуногунии ақидаҳо ва ягонагии ҳадафҳои миллӣ алоқаманд аст. Ваҳдати миллӣ муҳите фароҳам меорад, ки дар он намояндагони гурӯҳҳои гуногуни иҷтимоӣ, миллатҳо ва ақаллиятҳои этникӣ худро ҳамчун аъзои комилҳуқуқи ҷомеа эҳсос мекунанд. Таҳти роҳбарии хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҷумҳурии мустақил ва шукуфон тавонист дар муддати кӯтоҳ худро аз давлати ҷангзада ба кишвари амн ва осоишта табдил диҳад ва инчунин ба ташаббускори баҳсҳои байналмилалӣ оид ба масъалаҳои об ва иқлим табдил ёбад. Бо вуҷуди мушкилоти мавҷуда, иқтисодиёти кишвар ба шарофати стратегияҳои махсуси қабулкардаи давлат ва ҳукумат тадриҷан рушд мекунад.
Нақши Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар расидан ба сулҳу ваҳдати имрӯза дар кишвари мо бебаҳо ва беназир аст. Ҳамаи мо шоҳиди он будем, ки чӣ тавр пас аз фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ давлатҳои мустақил пайдо шуданд, ки ҳар кадоме бо вазифаи калидии тақвияти соҳибихтиёрии миллӣ рӯбарӯ шуданд. Пас аз фурӯпошии ИҶШС, нерӯҳои гуногун фаъолона ба ҳаёти сиёсӣ ворид шуданд, ки аксар вақт боиси низоъҳо гардиданд, ки дар натиҷа ҷанги шаҳрвандӣ ва кӯчонидани оммавӣ ба амал омад. Аз соли 1992, вақте ки роҳбари кунунии миллат дар саҳнаи сиёсӣ ҷой гирифт, ӯ дар раҳоӣ аз бесарусомонии харобӣ, барқарор кардани ягонагии сиёсӣ ва маънавӣ ва муттаҳид кардани гурӯҳҳои иҷтимоии мухолиф муваффақ шудааст. Ба шарофати фидокории бузурги Эмомалӣ Раҳмон, масъулияти амиқ, ватандӯстии нишондодашуда ва талошҳои пайваста, сулҳу ваҳдат зуд барқарор шуд ва як паноҳандае аз онҳо қафо намонд. Ҷаноби Олӣ аз ҷониби ҷомеа ва дар сатҳи байналмилалӣ ҳамчун рамзи роҳбарии миллӣ ва сиёсати муассир эътироф шудааст.
Бо ин дастоварди таърихӣ, мардум сулҳу ваҳдати деринтизорро дубора ба даст оварданд. Таҳти роҳбарии Пешво, мардуми сарбаланду бобаракати тоҷик, ки аз хиради гузаштагони худ истифода бурдаанд, мақом ва обрӯи кишварро дар ҷомеаи ҷаҳонӣ мустаҳкам карданд. Амалӣ намудани лоиҳаҳои бузурги инфрасохторӣ, рушди маориф ва тарбияи насли ҷавон – ҳамаи инҳо самараи ваҳдати миллии тоҷикон мебошанд. Рушди иҷтимоӣ, ҳаёти осоишта ва орзуҳои воқеии ҳар як шаҳрванд танҳо бо принсипи асосии сулҳ, субот ва ваҳдати миллӣ имконпазир аст. Дар суханрониҳои худ Президент борҳо таъкид мекунад, ки ҳифзи амнияти миллӣ, тақвияти истиқлолият ва рушд дарки амиқи манфиатҳои миллӣ ва давлатиро талаб мекунад, дар ҳоле ки ифтихор аз ватани худ ва сатҳи баланди огоҳии шаҳрвандӣ калидӣ мебошанд. Ҳисси ватандӯстӣ ва ифтихор аз шаҳрвандӣ барои таҳкими ҷомеа муҳим аст.
27 июни соли 1997 дар таърихи тоҷикон нуқтаи гардиш ва рӯйдоди тақдирсоз гардид. Пешвои хирадманд тамоми кӯшишҳоро барои бозгашти муҳоҷирони дохилӣ равона кард, ба сулҳ ва ваҳдат розӣ шудани мухолифинро таъмин намуд ва шароити бехатари зиндагӣ фароҳам овард. Ба шарофати ин, сулҳ ва субот ба Тоҷикистон баргашт ва эҳёи ҷомеа ва давлат оғоз ёфт. Пешвои мо – дипломат, хирадманд ва ватандӯсти дурандеш – миллатро аз парокандагӣ ва хорӣ берун овард. Таҷрибаи Тоҷикистон дар бунёди сулҳ ва ваҳдати миллӣ дар бисёр кишварҳо, бахусус дар кишварҳое, ки то ҳол аз низоъҳои дохилӣ азият мекашанд, омӯхта мешавад. Дар конфронсҳои байналмилалӣ роҳи тоҷикон ҳамчун мисол оварда шудааст.
Таъкид кардан муҳим аст, ки сулҳ, ваҳдати миллӣ ва ҳамдигарфаҳмӣ меҳвари рушд ва пешрафти иҷтимоӣ мебошанд. Нигоҳ доштани сулҳ вазифаи шаҳрвандии ҳар як шахси арзанда аст. Ваҳдат раванди муҳими ҷомеа буда, талошҳои фаъол ва пайвастаро аз ҳама талаб мекунад ва олимон дар ин кор нақши калидӣ доранд.
Сафарзода Баҳодур,
Мудири бахши Хадамоти муҳоҷират ноҳияи Темурмалик
